هم‌عصران شيخ طوسى و امثال او مىباشد . سيوطى در كتاب طبقات النحات « 1 » مىنويسد : وى از شاگردان شيخ عبد القاهر جرجانى ( گرگانى ) « * » و استاد ملك النحات « * * » بود و پس از خطيب تبريزى « * * * » در مدرسهء نظاميه بغداد مدرس بود و چون او را به تشيّع متّهم ساختند و حقيقت حال را از او پرسيدند در پاسخ گفت : نمىتوانم مذهب خودم را انكار كنم و معتقدم كه از فرق تا به قدم شيعه هستم بنابراين او را از تدريس در نظاميه معزول كردند و ابو منصور جواليقى « * * * * » را به

--> ( 1 ) - بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 197 . ( * ) طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 242 مىنويسد : ابو بكر عبد القاهر بن عبد الرحمن گرگانى از نحويهاى بنام است وى اشعرى مرام و شافعىمذهب بود مراتب ادب را در گرگان از محمد بن حسن فارسى خواهرزاده ابو على فارسى فراگرفته و پيشوائى بنام گرديده و اديبى پرهيزكار و قانع بود ، در يكى از اوقات در حال نماز بود ، دزدى بر او وارد شد و به جمع كردن اشياء منزل او پرداخت و او همچنان‌كه متوجه بود نماز را ادامه مىداد و به مدافعه با وى اقدام ننمود و از تأليفات او المغنى در شرح ايضاح است كه در سى مجلد تدوين شده و سال 471 ه . ق وفات يافته است - م . ( * * ) ابو نزار حسن بن صافى معروف به ملك النحات در بغداد متولد و شافعىمذهب بوده و مراتب نحو را از فصيحى فراگرفته است و به خراسان و كرمان و غزنه مسافرت كرده و مردى كريم النفس بود . سيوطى در بغية الوعاة ، ج 1 ، ص 505 مىنويسد : ملك النحات نسبت به علماء توهين مىكرد و آنها را كلب تعبير مىنمود روزى يكى از حضار گفت بنابراين تو هم ملك النحات نيستى بلكه ملك الكلابى وى ناراحت شد و او را بيرون كرد و هرگاه كسى او را ملك النحات نمىخواند بر وى خشمناك مىشد وى سال 489 ه . ق متولد شد و سال 568 ه . ق در نهم شوال درگذشته است - م . ( * * * ) در بغية الوعاة ، ج 2 ، ص 338 مىنويسد : ابو زكريا يحيى بن على معروف به خطيب تبريزى پيشواى نحو و لغت و ادب بوده مراتب نحو را از عبد القاهر جرجانى و حديث را از خطيب بغدادى فراگرفته و تدريس نظاميه بغداد را عهده‌دار مىشده و نامش همه جا را فراگرفته و باده‌گسار بوده و لباس حرير مىپوشيده و عمامه زربفت بر سر مىگذارده و با حال مستى تدريس مىكرده و بسيار پرخور بوده و سال 502 ه . ق سكته كرده و درگذشته است - م . ( * * * * ) ابو منصور موهوب بن احمد معروف به جواليقى از اصحاب خطيب تبريزى و بر خلاف او مردى متدين و خردمند و خوش‌خط بوده و در نظاميه تدريس مىكرده و بيشتر اوقات جملهء « لا ادرى » ورد زبانش بوده و سال 465 ه . ق درگذشته است - م .